W czwartek, 1 października, prezydent Karol Nawrocki ogłosił w specjalnym orędziu podpisanie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. W ślad za decyzją głowy państwa w Dzienniku Ustaw ukazały się rozporządzenia obniżające stawki podatków VAT i akcyzy na paliwa, co oficjalnie uruchomiło nową odsłonę rządowego programu „Ceny Paliwa Niżej” (CPN). Ministerstwo Energii wydało już pierwsze obwieszczenie ustalające maksymalne ceny detaliczne na stacjach benzynowych, które obowiązują od soboty 3 października do poniedziałku 5 października.
Uchwalona przez Sejm i przyjęta bez poprawek przez Senat ustawa wprowadza podatek od nadwymiarowych dochodów producentów i importerów paliw. Przepisy mają przynieść budżetowi państwa około 4 mld zł rocznie, które przeznaczone zostaną bezpośrednio na sfinansowanie tarczy osłonowej dla konsumentów. Decydując się na podpisanie regulacji, prezydent Karol Nawrocki podkreślił, że robi to, aby uniknąć dalszego stawiania Polaków w roli politycznych zakładników i nie blokować natychmiastowych obniżek cen na stacjach. Jednocześnie prezydent zdecydował o skierowaniu ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej, co oznacza, że ustawa natychmiast wchodzi w życie i działa, ale sędziowie TK zbadają jej zgodność z Konstytucją, w tym zarzuty dotyczące łamania zasady niedziałania prawa wstecz. Warto przypomnieć, że w lipcu pierwsza próba legislacji została przez prezydenta zablokowana w trybie kontroli prewencyjnej.
Opublikowane rozporządzenia wykonawcze obniżają od 3 października do końca 2026 roku stawkę podatku VAT na paliwa z 23% do 8% oraz obniżają akcyzę do minimalnego poziomu dopuszczalnego przez Unię Europejską. Na podstawie tych zmian minister energii Miłosz Motyka ogłosił urzędowe ceny maksymalne, poniżej których stacje mogą konkurować, ale których nie mogą przekroczyć. Ustalone stawki to maksymalnie 6,73 zł/l za benzynę Pb95, 7,59 zł/l za benzynę Pb98 oraz 7,88 zł/l za olej napędowy, podczas gdy z mechanizmu ceny maksymalnej całkowicie wyłączono autogaz (LPG).
Wznawiany mechanizm CPN wylicza ceny maksymalne w oparciu o średnie ceny hurtowe, obniżone podatki oraz stałą marżę operacyjną dla stacji w wysokości 30 groszy na litrze. W porównaniu ze średnimi notowaniami z końca września, kiedy za litr Pb95 płacono średnio 8,19 zł, a za litr diesla 9,14 zł, obecne stawki wyznaczają spadek cen przy dystrybutorze o 1,46 zł na litrze benzyny Pb95 oraz o 1,26 zł na litrze oleju napędowego. Dla kierowcy tankującego bak o pojemności 50 litrów oznacza to oszczędność rzędu 73 zł w przypadku benzyny bezołowiowej 95 oraz 63 zł przy tankowaniu diesla. Maksymalne stawki podawane przez Ministerstwo Energii będą aktualizowane codziennie w dni robocze, a ogłoszone w piątek limity pozostają wiążące przez cały weekend aż do końca poniedziałku.
