Na warszawskich bulwarach wiślanych pojawiła się nowa ceramiczna mozaika upamiętniająca międzynarodową konferencję „United by Rivers”. Dzieło składa się z 34 elementów przypominających puzzle i przedstawia Wisłę jako symbol łączący miasta i ludzi. Kompozycję przygotowano we współpracy ze studentami Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Można ją oglądać na filarze wspierającym Centrum Nauki Kopernik, od strony bulwarów.
Nowa płaskorzeźba powstała z inicjatywy Dzielnicy Wisła we współpracy z warszawską Akademią Sztuk Pięknych. Ceramiczna kompozycja ma 250 cm szerokości i 150 cm wysokości. Przedstawia rzekę przepływającą między dwoma różniącymi się od siebie brzegami. Jej kolorystyka nawiązuje do wód Wisły oraz charakterystycznego nadwiślańskiego piasku.
Na mozaice umieszczono również symbole miast, których przedstawiciele uczestniczyli we wrześniowej konferencji „United by Rivers”. Można na niej odnaleźć nawiązania między innymi do Paryża, Londynu, Torunia, Sandomierza i Łodzi. Poszczególne ceramiczne elementy układają się w jedną kompozycję, której głównym motywem jest rzeka łącząca różne miejscowości i społeczności.
Prace nad projektem rozpoczęły się w marcu 2026 roku od współpracy Zarządu Zieleni m.st. Warszawy z dr. hab. Stanisławem Brachem, kierującym Pracownią Ceramiki na Wydziale Rzeźby ASP. Początkowo planowano przygotowanie niewielkich ceramicznych puzzli, które miały być pamiątkami dla uczestników konferencji. W ich formę wkomponowano motyw rzeki oraz liczbę 26, nawiązującą do roku organizacji wydarzenia.
Pomysł został następnie rozwinięty w większe przedsięwzięcie artystyczne. Dziesięcioro studentów przygotowało propozycje statuetek i mozaiki. Po konsultacjach wybrano projekt Jarosława Gablera, na podstawie którego powstała kompozycja złożona z 34 ceramicznych elementów.
Do wykonania mozaiki wykorzystano glinę z szamotem. Poszczególne części formowano, suszono, a następnie dwukrotnie wypalano – najpierw w temperaturze 950°C, a później 1240°C. Powierzchnię pokryto szkliwami. Motyw rzeki wykonano metodą repusowania, zastosowaną w glinie zamiast tradycyjnie wykorzystywanej blachy. Dzięki temu powstały charakterystyczne zagłębienia, w których zgromadziło się szkliwo. Pozostałe fragmenty wyrzeźbiono ręcznie za pomocą specjalistycznych narzędzi ceramicznych.
Oprócz autora projektu Jarosława Gablera w realizację przedsięwzięcia zaangażowani byli również Emilia Marzan, Dobromiła Jesiotrzyńska oraz dr hab. Stanisław Brach.
Mozaika upamiętnia pierwszą międzynarodową konferencję „United by Rivers: Flow, Friction, Future – Zjednoczeni przez rzeki”, która odbyła się w Warszawie w dniach 3–4 września 2026 roku. W Centrum Nauki Kopernik spotkali się przedstawiciele samorządów, eksperci i naukowcy z Polski oraz zagranicy, w tym reprezentanci Seulu, Chicago, Londynu, Paryża, Turynu, Rygi i Düsseldorfu.
Uczestnicy konferencji rozmawiali o przyszłości miejskich rzek, ochronie ich ekosystemów, zagospodarowaniu terenów nadrzecznych, rozwoju turystyki oraz przystosowywaniu miast do zmian klimatu. Pierwszy dzień wydarzenia poświęcono przede wszystkim Wiśle i współpracy polskich miejscowości położonych nad rzeką. Drugiego dnia omawiano doświadczenia miast z różnych części świata.
Jednym z rezultatów spotkania było podpisanie deklaracji „United by Rivers”, dotyczącej dalszej współpracy miast nadrzecznych oraz działań na rzecz zrównoważonego rozwoju tych obszarów. Nowa mozaika stanowi artystyczne nawiązanie do idei konferencji i symbolizuje relacje między miastami położonymi nad rzekami.
Ceramiczna płaskorzeźba jest kolejną realizacją artystyczną w przestrzeni Dzielnicy Wisła. W ostatnich miesiącach nad warszawską rzeką pojawiły się między innymi wystawy plenerowe, instalacje artystyczne z cyklu „Zmiany zachodzą w ciszy i świetle”, metaloplastyczne łódeczki, murale oraz prace wykonane podczas festiwalu graffiti.
Na 12 października o godz. 12 zaplanowano również oficjalne otwarcie kolejnej mozaiki zatytułowanej „Pod wodą i nad wodą”. To projekt przygotowany we współpracy z Polsko-Japońską Akademią Technik Komputerowych. Autorkami są Varvara Slastsenkina i Tetiana Lundiak, studentki Wydziału Sztuki Nowych Mediów. Ich realizacja przedstawia życie nad Wisłą oraz świat roślin i zwierząt znajdujących się pod powierzchnią rzeki.
Obie realizacje wpisują się w działalność Dzielnicy Wisła i Zarządu Zieleni m.st. Warszawy, które rozwijają nadwiślańską przestrzeń nie tylko jako miejsce rekreacji i wypoczynku, lecz także działalności kulturalnej, edukacyjnej i artystycznej.
