W weekend 17 i 18 października w Warszawie odbędzie się II Festiwal Pracowni Historycznych. Mieszkańcy będą mogli bezpłatnie odwiedzić 21 pracowni artystycznych, w których tworzyli między innymi Magdalena Abakanowicz, Rajmund Ziemski, Wanda Czełkowska, Tadeusz Rolke i Jerzy Jarnuszkiewicz. W programie znalazły się również wystawy, oprowadzania kuratorskie, wykłady i warsztaty. Część udostępnionych przestrzeni na co dzień pozostaje niedostępna dla zwiedzających.
Festiwal Pracowni Historycznych powraca do Warszawy po ubiegłorocznej edycji, która przyciągnęła kilka tysięcy odwiedzających. W tym roku wydarzenie zostało rozszerzone o kolejne miejsca związane z historią stołecznej sztuki. Łącznie udostępnionych zostanie 21 pracowni, mieszczących się między innymi w zabytkowych kamienicach, mieszkaniach, oficynach i suterenach.
Odwiedzający będą mogli zobaczyć przestrzenie, w których przez dziesięciolecia pracowali znani artyści. W wielu z nich zachowały się oryginalne wyposażenie, narzędzia, szkice, fotografie, dokumenty oraz dzieła sztuki. Część pracowni nadal służy działalności artystycznej lub jest wykorzystywana do przechowywania i prezentowania dorobku dawnych twórców.
Na Mokotowie będzie można odwiedzić między innymi pracownię Magdaleny Abakanowicz przy ul. Bzowej 1, pracownię Wandy Czełkowskiej przy ul. Magazynowej 14A oraz pracownię historyczną im. Tadeusza Rolke przy ul. Madalińskiego 38/40. Dla zwiedzających otwarte zostaną również pracownia Janusza Kaczmarskiego przy al. Niepodległości 163 i pracownia TWORZYMY im. Stanisława Tworzydło przy ul. Kazimierzowskiej 69.
W Śródmieściu uczestnicy festiwalu będą mogli zobaczyć pracownię Rajmunda Ziemskiego przy Alejach Jerozolimskich 11/19, pracownię fotograficzną Edwarda Grochowicza przy ul. Marszałkowskiej 27/35, Galerię Grażyny Hase przy ul. Marszałkowskiej 6 oraz pracownię Janiny Żylińskiej „Zgrodna” przy ul. Pięknej 31/37. Udostępnione zostaną również pracownia Karola Tchorka przy ul. Smolnej 36 oraz pracownia Janusza Stannego, Teresy Wilbik i Katarzyny Stanny przy al. Jana Pawła II 36.
Kolejne miejsca znajdują się na Starym i Nowym Mieście. Wśród nich są pracownia rodziny Jarnuszkiewiczów przy Rynku Nowego Miasta 21/23, pracownia Emilii i Andrzeja Dłużniewskich przy ul. Freta 53/55, pracownia ikon Michała Pieczonki przy ul. Freta 27, pracownia rodziny Kann przy ul. Mostowej 16/18 oraz pracownia twórczości filmowej i telewizyjnej im. Janusza Łęskiego przy ul. Mostowej 9/9A. Zwiedzający będą mogli odwiedzić także pracownię i galerię plenerową rzeźb Zbigniewa Maleszewskiego przy ul. Bugaj 15/17, pracownię scenograficzną Małgorzaty Treutler przy placu Zamkowym 15/19 oraz pracownię fotograficzną Jagody Przybylak przy ul. Piwnej 31/33.
Do festiwalu dołączą również pracownia artystyczna Lidii i Jana Bohdana Chmielewskich przy ul. Jagiellońskiej 56 na Pradze-Północ oraz pracownia Stowarzyszenia Artystów Ceramików KERAMOS przy ul. Zygmunta Krasińskiego 29 na Żoliborzu.
Jednym z punktów programu będzie wystawa „Magdalena Abakanowicz / Wanda Czełkowska”, prezentowana w pracowni przy ul. Magazynowej. Pokazane zostaną wcześniej nieprezentowane obiekty Magdaleny Abakanowicz zestawione z rzeźbami Wandy Czełkowskiej. Zaplanowano również premierowy pokaz archiwalnego filmu związanego z twórczością Abakanowicz.
W pracowni rodziny Jarnuszkiewiczów przygotowano wystawę „Jak powstaje medal?”, obejmującą gipsowe formy medali Jerzego Jarnuszkiewicza. Z kolei w pracowni Tadeusza Rolke będzie można obejrzeć niepublikowane dotychczas fotografie na wystawie „Wspomnienia. Rolke”. Pracownia Rajmunda Ziemskiego zaprezentuje ekspozycję „Kolor, który niesie napięcie”, obejmującą obrazy z lat 90. oraz po raz pierwszy udostępnione rysunki z archiwum artysty.
Wśród pozostałych wystaw znalazły się „Korzenie – Maski – Oddech”, przedstawiająca twórczość trzech pokoleń rodziny Kann, „Rozmowa z warszawskim pomnikiem” w pracowni Jagody Przybylak oraz „Manifestacja natury. Bestiarium Jana Lebensteina” w pracowni Chmielewskich. Ostatnia ekspozycja będzie prezentować przedstawienia zwierząt i fantastycznych stworzeń pochodzące z prywatnych kolekcji.
Organizatorzy przygotowali także program spotkań i zajęć poświęconych technikom artystycznym oraz historii powojennej Warszawy. W sobotę, 17 października, o godz. 12 w pracowni Wandy Czełkowskiej odbędzie się wykład dotyczący jej twórczości. O godz. 14 w pracowni Zbigniewa Maleszewskiego zaplanowano spotkanie poświęcone powojennemu środowisku artystycznemu stolicy, a w pracowni TWORZYMY warsztaty estampażu – techniki wykonywania odbitek z płaskorzeźbionych powierzchni.
Tego samego dnia o godz. 16 w pracowni Karola Tchorka odbędzie się spotkanie z Katy Bentall, artystką związaną z historią tego miejsca. Rozmowa zostanie przeprowadzona w języku angielskim. Muzeum Warszawy zaplanowało również oprowadzanie po pracowni z edukatorką Edytą Gołębiowską o godz. 11.
W niedzielę, 18 października, program obejmie między innymi warsztaty ceramiczne „Maska” w pracowni rodziny Kann, rodzinne warsztaty tworzenia mozaik z materiałów pochodzących z recyklingu w pracowni Chmielewskich oraz zajęcia poświęcone podstawom malarstwa chińskiego w pracowni TWORZYMY. Zaplanowano także wykład o twórczości Magdaleny Abakanowicz, spotkanie dotyczące rzeźbiarzy powojennej Warszawy i prezentację poświęconą tworzeniu trójwymiarowych portretów.
W obu dniach festiwalu odbędą się oprowadzania kuratorskie po wybranych pracowniach. Uczestnicy poznają historię poszczególnych miejsc, ich dawnych użytkowników oraz zachowanych zbiorów. W pracowni Karola Tchorka niedzielne oprowadzanie z Leną Ignaczak zaplanowano na godz. 16.
Festiwalowe wystawy będą prezentowane w sobotę i niedzielę w godzinach od 11 do 18. Udział w festiwalu jest bezpłatny, jednak na niektóre warsztaty i spotkania obowiązują wcześniejsze zapisy lub bezpłatne wejściówki. Dotyczy to między innymi wydarzeń organizowanych przez Muzeum Warszawy w pracowni Karola Tchorka. Poszczególne oprowadzania odbywają się według ustalonego harmonogramu.
Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Rajmunda Ziemskiego „Ziemski Art”, współpracująca z opiekunami warszawskich pracowni historycznych. Partnerami przedsięwzięcia są Muzeum Warszawy oraz Fundacja ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza. Projekt jest współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa.
Jak podkreśla stołeczna konserwator zabytków Sylwia Brzezińska, historyczne pracownie artystyczne stanowią ważną część dziedzictwa stolicy. Ich zachowanie pozwala chronić nie tylko dorobek poszczególnych twórców, ale również miejsca, w których powstawały dzieła sztuki. Festiwal ma służyć upowszechnianiu wiedzy o tych przestrzeniach oraz zwróceniu uwagi na potrzebę ich dalszej ochrony.
