Dom twórcy polskiego godła wpisany do rejestru zabytków. To część Kolonii Profesorskiej

Interwencje

Dom przy Myśliwieckiej 10 wpisany do rejestru zabytków. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków objął ochroną historyczną willę Zygmunta Kamińskiego i Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej wraz z otaczającym ją terenem. Budynek, będący częścią warszawskiej Kolonii Profesorskiej, powstał w latach 1923–1925 i wyróżnia się dekoracją sgraffitową przedstawiającą alegorie Malarstwa i Rzeźby. To jeden z 18 domów tworzących międzywojenne osiedle architektów i profesorów Politechniki Warszawskiej.

O wpisaniu nieruchomości do rejestru zabytków poinformował Marcin Dawidowicz, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków. Decyzja obejmuje zarówno sam budynek przy ulicy Myśliwieckiej 10, jak i teren posesji. Jak podkreśla konserwator, nieruchomość stanowi ważne świadectwo życia i twórczości wybitnych polskich artystów, a także historii międzywojennego budownictwa spółdzielczego i powojennej odbudowy Warszawy.

Willa została wzniesiona w latach 1923–1925 jako dom mieszkalny oraz miejsce pracy artystycznej Zygmunta Kamińskiego i jego żony Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej. Projekt przypisuje się Rudolfowi Świerczyńskiemu oraz samemu Kamińskiemu. W budynku zaplanowano pracownie graficzną i rzeźbiarską, dzięki czemu dom od początku pełnił również funkcję przestrzeni twórczej.

Zygmunt Kamiński był grafikiem, malarzem i pedagogiem, związanym między innymi z Wydziałem Architektury Politechniki Warszawskiej. Zapisał się w historii jako autor projektów banknotów, monet oraz godła państwowego z 1927 roku. Tworzył również dekoracje sgraffitowe, między innymi w gmachu Sejmu.

Jego żona, Zofia Trzcińska-Kamińska, była uznaną rzeźbiarką i medalierką. Podczas I wojny światowej wstąpiła do Legionów Polskich, podając się za mężczyznę. W swojej twórczości podejmowała przede wszystkim tematykę historyczną i religijną. Jest znana między innymi jako autorka pomnika Tadeusza Kościuszki w Poznaniu.

Szczególną wartość artystyczną willi stanowi elewacja frontowa. Zdobi ją dwubarwne, czarno-beżowe sgraffito z geometrycznymi obramieniami okien oraz alegorycznymi przedstawieniami Malarstwa i Rzeźby. Dekorację według projektu Zygmunta Kamińskiego wykonała jego żona. W kompozycji umieszczono również sygnaturę „ZK”.

Niebieska tablica z numerem 10 i nazwiskiem Zygmunta Kamińskiego między kamiennymi płaskorzeźbami na elewacji budynku.
fot. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Architektura budynku łączy elementy nawiązujące do średniowiecznych kamienic oraz mieszczańskiej zabudowy Zamościa, Lwowa i Kazimierza Dolnego z estetyką art déco. Od strony ulicy znajduje się także płaskorzeźba Matki Bożej Częstochowskiej autorstwa Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej.

Dom przy Myśliwieckiej 10 wpisany do rejestru zabytków jest częścią Kolonii Profesorskiej, jednego z najbardziej charakterystycznych międzywojennych założeń mieszkaniowych Warszawy. Osiedle powstało z inicjatywy profesorów i architektów Politechniki Warszawskiej, którzy w 1921 roku rozpoczęli przygotowania do stworzenia własnej spółdzielni mieszkaniowej.

Niebieska tablica z napisem „Ulica Profesorska” nad bramą, wśród drzew i przy jasnym budynku.
fot. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Kolonię zaprojektowano na terenie pomiędzy ulicami Myśliwiecką, Hoene-Wrońskiego i Górnośląską. W latach 20. XX wieku powstało tu 18 domów jednorodzinnych, w większości inspirowanych polską architekturą dworkową. Zabudowę dostosowano do naturalnego ukształtowania skarpy wiślanej, pozostawiając miejsce na prywatne ogrody, wąskie przejścia i kamienne schody.

Przez środek osiedla przebiega ulica Profesorska, uznawana za jedną z najkrótszych ulic Warszawy. Pierwotna koncepcja zakładała stworzenie kameralnego zespołu nawiązującego do tradycyjnego miasteczka, z niewielkim placykiem pełniącym funkcję lokalnego rynku.

W czasie II wojny światowej willa Kamińskich została uszkodzona. Ocalały jednak jej mury wraz z cennymi dekoracjami. Budynek odbudowano w 1948 roku, zachowując jego charakterystyczne elementy. Do dziś na elewacji widnieją dwie daty – 1925 i 1948 – przypominające o powstaniu domu i jego powojennej odbudowie.

Za budynkiem zachował się również pawilon dawnej pracowni rzeźbiarskiej oraz ogród z drzewami owocowymi. Te elementy, wraz z oryginalną dekoracją elewacji, współtworzą historyczny charakter nieruchomości objętej najnowszą decyzją konserwatorską.

Zobacz wideo

Podobne artykuły