Zabytkowy Pałac Mostowskich przy ulicy Nowolipie 2 na warszawskim Muranowie, będący siedzibą Komendy Stołecznej Policji, przejdzie kompleksową modernizację za blisko 100 milionów złotych. Inwestycja obejmie nie tylko termomodernizację budynku i montaż nowoczesnych instalacji, ale również odtworzenie historycznego wyglądu jego wnętrz. Prace konserwatorskie mają przywrócić elementy wystroju pochodzące z okresu powojennej odbudowy pałacu.
Całkowita wartość projektu „Termomodernizacja Pałacu Mostowskich” wynosi 98 281 261,29 zł. Z tej kwoty 83 539 072,09 zł, czyli 85 proc. kosztów, pokryje dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. Pozostałe 14 742 189,20 zł stanowi wkład własny Komendy Stołecznej Policji. Umowę o dofinansowanie oficjalnie przekazano 4 listopada 2026 roku w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W uroczystości uczestniczyli zastępca prezesa NFOŚiGW Józef Matysiak oraz zastępca komendanta stołecznego policji insp. Robert Frąckowiak.
Zakres inwestycji obejmie docieplenie ścian zewnętrznych, fundamentów, dachów, stropodachów i posadzek. Zaplanowano również wykonanie izolacji przeciwwilgociowej fundamentów, modernizację kanalizacji odwadniającej oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej. Przebudowane zostaną instalacje centralnego ogrzewania, elektryczne i teletechniczne. Renowacji poddana zostanie także elewacja pałacu, która otrzyma nową impregnację i zmodernizowane oświetlenie podkreślające klasycystyczne detale architektoniczne.
Na terenie obiektu powstanie instalacja fotowoltaiczna o mocy 50 kWp, współpracująca z magazynem energii o pojemności 75 kWh. Wdrożony zostanie również inteligentny system zarządzania budynkiem, który będzie sterował zmodernizowanym ogrzewaniem. Centrale wentylacyjne zostaną zastąpione urządzeniami wyposażonymi w system odzysku ciepła. Rozwiązania te obejmą między innymi reprezentacyjną Salę Białą, Salę Generalską oraz powielarnię.
Modernizacja uwzględni również poprawę bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W budynku pojawią się nowe systemy sygnalizacji pożaru, klapy oddymiające klatki schodowe oraz zmodernizowana instalacja hydrantowa. W otoczeniu pałacu powstaną dwa punkty ładowania pojazdów elektrycznych, a teren zostanie uzupełniony o nowe nasadzenia krzewów. Projekt przewiduje ponadto montaż energooszczędnej windy, modernizację sanitariatów, likwidację barier architektonicznych oraz wprowadzenie udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami, w tym oznaczeń dla osób słabowidzących, pętli indukcyjnych i urządzeń umożliwiających tłumaczenie języka migowego.
Istotną częścią przedsięwzięcia będzie odtworzenie historycznego wystroju wnętrz. Prace konserwatorskie, prowadzone pod kierunkiem Konrada Grabowskiego, poprzedziły badania stratygraficzne obejmujące 38 odkrywek na trzech kondygnacjach budynku. Pozwoliły one ustalić pierwotną kolorystykę i sposób wykończenia pomieszczeń z okresu odbudowy pałacu w latach 1949–1951. Szczególną uwagę poświęcono ośmiu historycznym klatkom schodowym oraz korytarzom, których wygląd zmieniał się przez kolejne dziesięciolecia.
Ze ścian usunięte zostaną późniejsze powłoki malarskie, połyskliwe lamperie i sztuczne imitacje marmuru. W ich miejsce powróci jasna, ciepła kolorystyka odpowiadająca pierwotnemu wystrojowi. Konserwatorzy ustalili jej odcień na podstawie badań zachowanych warstw farby. Zdemontowane zostaną również kratownicowe sufity podwieszane, które obniżały wysokość pomieszczeń i zasłaniały elementy architektoniczne. Nowe konstrukcje zostaną umieszczone wyżej, a zachowane historyczne detale sztukatorskie będą odtwarzane.
Renowacja obejmie również zabytkową stolarkę drzwiową. Podczas badań odkryto, że niektóre oryginalne drzwi pokrywało nawet osiem warstw farby. Większość z nich miała pierwotnie kremowobiały kolor, jednak w trzech miejscach odnaleziono również ślady czerwieni żelazowej i jasnego błękitu. Zachowane drzwi zostaną oczyszczone i poddane konserwacji, natomiast współczesne skrzydła wykonane z płyt drewnopodobnych zostaną zastąpione replikami z litego drewna. Odrestaurowane zostaną także historyczne zawiasy i okucia. W drzwiach przywrócone będzie matowe przeszklenie, a w górnych naświetlach zastosowane zostanie szkło przezroczyste.
Prace obejmą ponadto kute balustrady klatek schodowych. Pod siedmioma warstwami farby odnaleziono oryginalne zabezpieczenie antykorozyjne pochodzące z okresu odbudowy. Metalowe elementy zostaną oczyszczone i pomalowane na pierwotny jasnobeżowy kolor z zielonkawym odcieniem. Drewniane pochwyty zachowają naturalny wygląd, a same balustrady zostaną podwyższone ze względów bezpieczeństwa. Konserwacji poddane zostaną także dobrze zachowane schody i spoczniki wykonane z polerowanego lastrico. Zniszczone wykładziny na korytarzach zastąpią nowe posadzki nawiązujące do historycznej technologii ich wykonania.
– „Planowany remont i prace termomodernizacyjne są największym przedsięwzięciem budowlanym w historii Komendy Stołecznej Policji i jednym z największych w skali całego kraju. Dotychczas wykonywane były prace remontowe i termomodernizacyjne (np. wymiana części stolarki okiennej czy też wymiana pokrycia dachu), miały one jednak dużo mniejszy zakres prac niż obecnie planowany” – przekazał mł. insp. Sławomir Jastrzębowski, naczelnik Wydziału Inwestycji i Remontów Komendy Stołecznej Policji, w rozmowie ze Stołecznym Magazynem Policyjnym.
Historia Pałacu Mostowskich sięga około 1735 roku, kiedy na terenie dzisiejszego Muranowa powstał piętrowy dwór należący do architekta Jana Zygmunta Deybla. W kolejnych dziesięcioleciach obiekt był rozbudowywany przez następnych właścicieli. Około 1775 roku, z inicjatywy Konstancji Hylzenowej, powstał klasycystyczny korpus główny. Na początku XIX wieku Tadeusz Antoni Mostowski przekształcił rezydencję w ośrodek życia kulturalnego i politycznego, uruchamiając w niej drukarnię oraz organizując spotkania literacko-muzyczne.
W 1822 roku Mostowski przekazał pałac rządowi. W latach 1823–1826 budynek gruntownie przebudowano według projektu Antonia Corazziego, nadając mu późnoklasycystyczny charakter. Elewację ozdobiono fryzem autorstwa Pawła Malińskiego, przedstawiającym Rolnictwo, Budownictwo, Przemysł i Handel, oraz rzeźbą orła wykonaną przez Nicolę Vincentiego. W kolejnych latach obiekt pełnił różne funkcje, między innymi rosyjskich koszar wojskowych, a w okresie międzywojennym mieścił Dowództwo Okręgu Korpusu Nr 1.
Podczas II wojny światowej pałac został zniszczony w około 85 procentach. Odbudowano go w latach 1949–1951 według projektu Zygmunta Stępińskiego i Mieczysława Kuźmy. Wówczas zlikwidowano dawną salę balową, a pomieszczenia przystosowano do potrzeb Komendy Stołecznej Milicji Obywatelskiej. Od 1990 roku budynek jest siedzibą Komendy Stołecznej Policji. Jednym z zachowanych reprezentacyjnych pomieszczeń jest Biała Sala, wykorzystywana obecnie do policyjnych uroczystości, mianowań i ślubowań nowych funkcjonariuszy.
Planowana inwestycja połączy poprawę efektywności energetycznej i bezpieczeństwa budynku z zachowaniem jego historycznego charakteru. Dzięki modernizacji instalacji oraz zastosowaniu odnawialnych źródeł energii ograniczone zostanie zapotrzebowanie pałacu na energię, natomiast prace konserwatorskie mają przywrócić wnętrzom wygląd nawiązujący do powojennej odbudowy.
Muranów czekają duże zmiany. Gruntowny remont przejdzie również ul. Gen. W. Andersa na odcinku bezpośrednio przylegającym do Pałacu Mostowskich. Powstaną tam dodatkowe miejsca parkingowe, ścieżka rowerowa oraz sygnalizacja świetlna. W pobliżu mają także powstać tereny zielone oraz alejki spacerowe. Więcej o inwestycjach w rejonie w artykułach poniżej.


