Uniwersytet Warszawski obchodzi dziś swoje urodziny. Ma już 210 lat

Interwencje

Uniwersytet Warszawski obchodzi w czwartek, 19 listopada 2026 roku, 210. rocznicę powstania. Z okazji jubileuszu uczelnia przypomina historię swojej charakterystycznej bramy przy Krakowskim Przedmieściu, której początki sięgają XVIII wieku. W programie obchodów znalazły się wystawy, spektakle i koncerty, a głównym wydarzeniem będzie wieczorny koncert galowy w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie.

Historia Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęła się 19 listopada 1816 roku, kiedy car Rosji i król Polski Aleksander I podpisał akt erekcyjny uczelni. Jej powstanie poprzedziło utworzenie Szkoły Prawa w 1808 roku oraz Szkoły Lekarskiej w 1809 roku. Wśród najważniejszych inicjatorów powołania uniwersytetu byli Stanisław Kostka Potocki i Stanisław Staszic.

Oficjalne otwarcie Królewskiego Warszawskiego Uniwersytetu nastąpiło 14 maja 1818 roku. Pierwszym rektorem został ks. Wojciech Anzelm Szweykowski. Uczelnia początkowo składała się z pięciu wydziałów, które symbolizowało pięć gwiazd otaczających orła w jej godle. Obecnie Uniwersytet Warszawski jest największą uczelnią w Polsce. Jego społeczność liczy około 40 tys. studentów i doktorantów oraz ponad 8 tys. pracowników.

Z okazji 210. rocznicy powstania uczelni rektor prof. Alojzy Z. Nowak wraz z zespołami rektorskim i kanclerskim skierował życzenia do społeczności akademickiej. Władze uniwersytetu podziękowały studentom, doktorantom i pracownikom za ich zaangażowanie oraz wkład w rozwój uczelni.

W jubileuszowym wpisie opublikowanym w mediach społecznościowych Uniwersytet Warszawski przypomniał również historię Bramy Głównej przy Krakowskim Przedmieściu. Okazuje się, że dzieje tego miejsca są znacznie dłuższe niż historia samej uczelni i sięgają czasów, gdy Pałac Kazimierzowski pełnił funkcję jednej z rezydencji królewskich.

W 1732 roku król August II zlecił budowę ozdobnej bramy wjazdowej, po której obu stronach miały znajdować się niewielkie kordegardy, czyli pomieszczenia dla straży. Projekt przygotowali Jan Zygmunt Deybel oraz Joachim Daniel Jauch. Konstrukcja przetrwała do 12 czerwca 1819 roku, kiedy została rozebrana wraz z przyległymi budynkami.

W 1823 roku powstała kolejna brama, znacznie skromniejsza od poprzedniej. Nowe wejście przesunięto w głąb posesji, a jego konstrukcję umieszczono w ogrodzeniu. Brama funkcjonowała przez niemal cały XIX wiek, zanim zdecydowano o zastąpieniu jej bardziej reprezentacyjną budowlą.

Obecna Brama Główna Uniwersytetu Warszawskiego powstała według projektu architekta Stefana Szyllera, wybranego do realizacji przedsięwzięcia w 1909 roku. Projektant połączył w niej elementy późnego renesansu, baroku i stylu regencji. Prawdopodobnie planowano ukończenie inwestycji przed inauguracją roku akademickiego 1910/1911, jednak pomimo zaawansowania prac część robót wykończeniowych zakończono dopiero w 1911 roku.

Charakterystycznym elementem bramy są dwie rzeźby umieszczone w niszach po obu stronach wejścia. Przedstawiają Atenę, boginię mądrości, trzymającą hełm, oraz Uranię, muzę astronomii, przedstawioną z globem. Autorem rzeźb był Zygmunt Langman, który wzorował je na antycznych dziełach znajdujących się w Watykanie. Nad bramą umieszczono również godło Uniwersytetu Warszawskiego z orłem otoczonym pięcioma gwiazdami, które pojawiło się tam w 1916 roku.

Obchody 210-lecia uczelni rozpoczęły się już w październiku. Zorganizowano między innymi wystawy poświęcone historii Uniwersytetu Warszawskiego, przedstawienie Teatru Hybrydy oraz spektakl Teatru Tańca UW „Warszawianka”. W listopadzie odbył się również jubileuszowy koncert Chóru Akademickiego UW. Na 16 grudnia zaplanowano otwarcie wystawy stałej Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego pod tytułem „Uniwersytet Warszawski. Pasja, Nauka i Tożsamość” w Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich.

Głównym wydarzeniem jubileuszu będzie koncert galowy zaplanowany na czwartek, 19 listopada, o godz. 19 w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Na scenie wystąpią Chór Akademicki UW, Teatr Hybrydy UW oraz Teatr Tańca UW „Warszawianka”. Gościem specjalnym będzie zespół Poparzeni Kawą Trzy.

Zobacz wideo

Podobne artykuły