Rosyjskie obiekty naruszyły polską przestrzeń powietrzną w dniu ćwiczeń Koalicji Chętnych. Premier i szef MON mówią o możliwej prowokacji

Interwencje

Ćwiczenia Koalicji Chętnych pod kryptonimem „KOALICJA 26.2” odbywają się od 9 do 22 listopada w Polsce, przede wszystkim na poligonie w Nowej Dębie na Podkarpaciu. W manewrach uczestniczy około 2800 żołnierzy w ramach komponentu wielonarodowego, wspieranych przez blisko 2000 polskich wojskowych. Ćwiczenie obejmuje 11 państw, a dowodzą nim wspólnie Francja i Wielka Brytania. Jego celem jest przygotowanie sił, które mogłyby wspierać bezpieczeństwo Ukrainy po zakończeniu działań wojennych. Piątkowa prezentacja manewrów, 20 listopada, zbiegła się z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej przez trzy rosyjskie obiekty. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił, że incydent mógł być celową prowokacją Moskwy.

„KOALICJA 26.2” to pierwsze duże ćwiczenie Wielonarodowych Sił w Ukrainie (Multinational Force – Ukraine, MNF-U), czyli wojskowego komponentu Koalicji Chętnych. Formacja została uznana za operacyjną w lipcu 2026 roku, a manewry sprawdzają jej zdolności do szybkiego rozmieszczenia, zabezpieczenia logistycznego oraz współdziałania jednostek różnych państw. Główna część ćwiczenia odbywa się w Polsce, natomiast dowodzenie prowadzone jest z kwatery głównej MNF-U w podparyskim Mont-Valérien, kierowanej przez brytyjskiego generała Toma Batemana.

Żołnierze w mundurach oglądają sprzęt wojskowy na placu z hangarem w tle.
Fot. Ministerstwo Obrony Narodowej

W ćwiczeniu uczestniczą Polska, Francja, Wielka Brytania, Niemcy, Belgia, Hiszpania, Estonia, Litwa, Holandia, Szwecja i Turcja. Największy zagraniczny kontyngent wystawiła Francja, kierując około 1100 żołnierzy, pojazdy opancerzone, śmigłowce i systemy bezzałogowe. Wielka Brytania skierowała 300 wojskowych, myśliwce Eurofighter Typhoon oraz samolot tankowania powietrznego Voyager. Holandia uczestniczy między innymi z wykorzystaniem myśliwców F-35, natomiast Turcja odpowiada za symulacyjne działania komponentu morskiego, bez wysyłania żołnierzy na terytorium Polski.

Żołnierz w hełmie stoi w pojeździe wojskowym, a za nim powiewa polska flaga.
fot. Ministerstwo Obrony Narodowej Gov.pl

Ćwiczone są przemieszczanie i ochrona wojsk, organizacja zaopatrzenia, współpraca międzynarodowych struktur dowodzenia oraz przygotowanie operacji lotniczych i morskich. Polska pełni funkcję państwa-gospodarza i odpowiada przede wszystkim za logistykę. Utworzone Dowództwo Wsparcia Sił Koalicji zapewnia zagranicznym jednostkom zakwaterowanie, wyżywienie, paliwo, opiekę medyczną i obsługę sprzętu. Ważnym elementem jest również sprawdzenie możliwości przyjmowania sił sojuszniczych oraz organizowania ich dalszego przemieszczania. Warszawa deklaruje jednocześnie, że nie planuje wysyłania polskich żołnierzy na Ukrainę w ramach przyszłej misji.

Wielonarodowe Siły w Ukrainie miałyby zostać rozmieszczone dopiero po zakończeniu działań wojennych, po spełnieniu odpowiednich warunków politycznych i wojskowych oraz na zaproszenie ukraińskiego rządu. Ich zadaniem byłoby szkolenie ukraińskich żołnierzy, odbudowa zdolności Sił Zbrojnych Ukrainy i zapewnienie wsparcia logistycznego. Rozważane są również operacje lotnicze wspierające przywrócenie cywilnego ruchu w ukraińskiej przestrzeni powietrznej oraz rozminowywanie Morza Czarnego. MNF-U nie mają prowadzić klasycznej misji pokojowej ani monitorować zawieszenia broni. Nie będą też działać pod dowództwem NATO.

Dwóch żołnierzy w hełmach obsługuje opancerzony pojazd wojskowy z włączonym pomarańczowym światłem ostrzegawczym.
Fot. Ministerstwo Obrony Narodowej

Jak ocenia Piotr Szymański z Ośrodka Studiów Wschodnich, ćwiczenia mają nie tylko znaczenie wojskowe, lecz także polityczne. Pokazują przygotowanie państw europejskich do udziału w przyszłym systemie bezpieczeństwa Ukrainy i wzmacniają ich pozycję w rozmowach dotyczących zakończenia wojny. Jednocześnie ograniczona liczebność planowanych sił wskazuje na ich pomocniczy charakter. MNF-U miałyby przede wszystkim wspierać ukraińską armię, a nie zastępować ją w obronie kraju.

W piątek, 20 listopada, podczas prezentacji manewrów w Nowej Dębie obecni byli ministrowie obrony Polski, Francji, Wielkiej Brytanii, Litwy i Estonii oraz przedstawiciele dowództw wojskowych państw koalicji. Tego samego dnia rano trzy rosyjskie obiekty naruszyły polską przestrzeń powietrzną. Ich szczątki odnaleziono w Nowym Lipowcu w powiecie biłgorajskim oraz w Rudniku nad Sanem i Mołodyczu na Podkarpaciu. Według polskiego MON w Nowym Lipowcu spadła rosyjska rakieta manewrująca Ch-101.

Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił, że zbieżność incydentu z terminem prezentacji ćwiczeń nie była przypadkowa. Podkreślił jednocześnie konieczność utrzymania jedności sojuszników i zwiększenia ich zaangażowania w ochronę polskiej przestrzeni powietrznej. Podczas wystąpienia w Nowej Dębie skierował do przedstawicieli państw koalicji obszerny apel o wsparcie polskich sił zbrojnych.

– Nie wolno się przestraszyć. Trzeba działać tak jak dzisiaj, podczas tych ćwiczeń, w pełnej koordynacji, w pełnym zjednoczeniu. Rozmawiałem również o wsparciu operacji Eastern Sentry, która została ustanowiona przez Sojusz, Kwaterę Główną NATO, sekretarza generalnego ponad rok temu. Chciałbym, żeby zaangażowanie naszych partnerów z NATO było mocniejsze. Potrzebujemy wsparcia w obronie powietrznej, w lotnictwie. Polskie samoloty są podrywane kilkanaście razy w miesiącu, czasem kilka razy dziennie. Dochodzi do tego operowanie, tak jak dzisiaj, nieprzerwanie w powietrzu przez kilka godzin, z tankowaniem, wielokrotnym tankowaniem w powietrzu. Potrzebujemy wzmocnienia systemów rozpoznawczych, bo te, które zamówiliśmy już jakiś czas temu, jeszcze w pełni do Polski nie dotarły od naszych producentów lub sojuszniczych producentów. Potrzebujemy waszego wsparcia, potrzebujemy waszej obecności nie tylko na ćwiczeniach, ale w realnym działaniu – powiedział minister obrony narodowej.

Wypowiedź szefa MON wskazuje, że Polska oczekuje od sojuszników nie tylko udziału w ćwiczeniach, lecz również większej obecności operacyjnej, dodatkowych zdolności rozpoznawczych oraz wsparcia lotniczego. Kosiniak-Kamysz zwrócił uwagę na częstotliwość podrywania polskich myśliwców w związku z rosyjskimi atakami na Ukrainę i potrzebę rozbudowy zdolności do długotrwałego prowadzenia działań w powietrzu.

Minister odniósł się także do znaczenia samej Koalicji Chętnych, podkreślając, że jej przygotowanie wojskowe nie oznacza jeszcze możliwości rozpoczęcia przyszłej misji na Ukrainie.

– Te ćwiczenia pokazały, że zdolność Koalicji Chętnych istnieje nie tylko w deklaracjach, ale w działaniach. Oczywiście każdy z nas ma różne zadania. Nie da się mówić o pełnym działaniu Koalicji Chętnych bez spokoju na Ukrainie, bo to ma być misja stabilizująca. Ale widać po dzisiejszej prowokacji, że do tego pokoju droga daleka. Tym bardziej musimy zwiększać nasz potencjał, zwiększać zdolności operacyjne naszych armii i umiejętności do współpracy. W tych ćwiczeniach bierze udział około 5–6 tysięcy żołnierzy z 11 państw. Jest 8 szefów obrony razem z nami. Jesteśmy zjednoczeni we wspólnym działaniu – podkreślił Kosiniak-Kamysz.

Podana przez ministra liczba 5–6 tys. uczestników jest szerszym szacunkiem przedstawionym podczas piątkowej prezentacji. Wcześniejsze komunikaty MON wskazywały około 2800 żołnierzy komponentu wielonarodowego i blisko 2000 polskich wojskowych zapewniających wsparcie. Nie wyjaśniono szczegółowo różnicy między tymi zestawieniami.

Wypowiedzi ministra pokazują również, że Warszawa traktuje ćwiczenia jako sprawdzian zdolności operacyjnych i solidarności europejskich państw. Z jednej strony Polska przygotowuje infrastrukturę niezbędną do przyjęcia i obsługi przyszłych kontyngentów, z drugiej oczekuje zwiększenia zaangażowania NATO we wzmacnianie bezpieczeństwa wschodniej flanki.

Żołnierz w mundurze kamuflażowym trzyma karabin przy otwartych drzwiach wojskowego pojazdu.
Fot. Ministerstwo Obrony Narodowej

Ocena szefa MON dotycząca związku rosyjskich naruszeń przestrzeni powietrznej z ćwiczeniami pozostaje jednak stanowiskiem polskich władz. Dotychczas nie przedstawiono publicznie dowodów pozwalających jednoznacznie ustalić, że rosyjskie obiekty zostały celowo skierowane w stronę Polski właśnie ze względu na manewry w Nowej Dębie.

Rosja od początku krytykuje plany rozmieszczenia zachodnich sił na Ukrainie. Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Marija Zacharowa określała przygotowania Koalicji Chętnych jako niedopuszczalną interwencję wojskową, a sekretarz rosyjskiej Rady Bezpieczeństwa Siergiej Szojgu przypisywał ćwiczeniom charakter ofensywny. Moskwa ostrzega również, że obecność zachodnich żołnierzy na Ukrainie mogłaby uczynić ich celami wojskowymi.

Grupa cywilów i żołnierzy rozmawia na błotnistym terenie poligonu, w tle stoją wojskowe pojazdy.
Fot. Ministerstwo Obrony Narodowej

Ćwiczenia „KOALICJA 26.2” mają potrwać do 22 listopada. Ich przeprowadzenie nie oznacza decyzji o rozpoczęciu misji na Ukrainie. Ewentualne rozmieszczenie wielonarodowych sił będzie wymagało zakończenia działań wojennych, zgody władz w Kijowie oraz odpowiednich decyzji politycznych państw uczestniczących. Manewry pokazują jednak, że europejskie państwa rozwijają struktury przygotowywane do wspierania Ukrainy po wojnie, mimo że warunki przyszłego porozumienia pokojowego pozostają nieustalone.

Zobacz wideo

Podobne artykuły