Zamiast świątecznej atmosfery – gigantyczne korki, wysokie ceny, tłumy i komercyjny bazar w samym sercu Warszawy. Jarmark Warszawski na placu Defilad wystartował zaledwie w piątek, 20 listopada, a już pierwszy weekend pokazał jego mniej atrakcyjne oblicze. W sobotę centrum stolicy zostało sparaliżowane przez samochody, kierowcy tracili dziesiątki minut na pokonanie krótkich odcinków ulic, a odwiedzających witały ceny, które potrafią skutecznie ostudzić świąteczny entuzjazm. Ponad 200 wystawców, kolorowe iluminacje i płatne atrakcje nie zmieniają faktu, że wydarzenie reklamowane jako wyjątkowy jarmark bożonarodzeniowy pod wieloma względami przypomina wielki, drogi bazar z dodatkiem świątecznych dekoracji.
Druga edycja Jarmarku Warszawskiego rozpoczęła się 20 listopada na placu Defilad oraz części placu Centralnego, u stóp Pałacu Kultury i Nauki. Organizatorzy zapowiadali wydarzenie większe, bogatsze i bardziej atrakcyjne niż przed rokiem. Przygotowano ponad 200 stoisk, rozbudowaną gastronomię, karuzele, wieżę widokową, labirynt oraz liczne dekoracje świetlne. Wstęp na teren wydarzenia jest bezpłatny, a sam jarmark potrwa do 6 stycznia 2027 roku.



W materiałach promocyjnych dominują zapowiedzi wyjątkowej atmosfery, bogactwa smaków i atrakcji dla całych rodzin. Jednak rzeczywistość pierwszego weekendu pokazuje, że za efektowną oprawą kryją się problemy, które trudno uznać za drobne niedogodności. Najbardziej dotkliwym okazał się komunikacyjny chaos w ścisłym centrum Warszawy. W sobotę, 21 listopada, już od godzin wczesnopopołudniowych poruszanie się samochodem w rejonie Pałacu Kultury i Nauki było poważnie utrudnione, a momentami praktycznie niemożliwe. Ogromne korki tworzyły się na ulicach Emilii Plater, Świętokrzyskiej, Marszałkowskiej oraz w Alejach Jerozolimskich. Kierowcy, wśród których nie brakowało rodzin wybierających się na jarmark, krążyli po okolicy w poszukiwaniu wolnych miejsc parkingowych, dodatkowo obciążając i tak zatłoczone ulice. Skala utrudnień była szczególnie widoczna wieczorem. Jeszcze przed godziną 20 przejazd ulicą Świętokrzyską, na krótkim odcinku od Emilii Plater do Marszałkowskiej, zajmował kilkadziesiąt minut. Dystans, który w normalnych warunkach można pokonać samochodem w kilka minut, zamienił się w długie oczekiwanie w korku.



Trudno o większy kontrast między reklamowaną atmosferą spokojnych, rodzinnych świąt a rzeczywistością, w której wyprawa na jarmark oznacza stanie w gigantycznym zatorze, nerwowe poszukiwanie parkingu i stratę czasu jeszcze przed przekroczeniem bramy świątecznego miasteczka. Problem nie ogranicza się zresztą do jednego sobotniego popołudnia. W związku z organizacją jarmarku część parkingu przy Pałacu Kultury i Nauki od strony ulicy Marszałkowskiej została wyłączona z użytkowania. Ograniczenia obowiązują od 5 listopada 2026 roku i mają potrwać aż do 16 stycznia 2027 roku. Obejmują więc nie tylko czas funkcjonowania samej imprezy, ale również przygotowania i demontaż infrastruktury. Co więcej, zarząd Pałacu Kultury i Nauki oficjalnie informuje również o utrudnieniach w dojściu do budynku. Dotyczą one między innymi osób z ograniczoną mobilnością, przemieszczających się od strony ulicy Marszałkowskiej, Muzeum Sztuki Nowoczesnej i stacji metra Centrum. Dodatkowe przeszkody stanowią rozstawione dekoracje oraz zamknięte z powodu prac remontowych przejścia w rejonie Pasażu Szymborskiej.



Oznacza to, że wydarzenie mające być świąteczną atrakcją stolicy przez ponad dwa miesiące ogranicza dostępność części przestrzeni publicznej w jednym z najważniejszych punktów Warszawy. I choć organizatorzy zachęcają do korzystania z komunikacji miejskiej, nie zmienia to faktu, że skutki organizacji jarmarku odczuwają również osoby, które wcale nie zamierzają go odwiedzać. Nie każdy korek w centrum można automatycznie przypisać jarmarkowi. Jednak połączenie ogromnego zainteresowania wydarzeniem z ograniczoną liczbą miejsc parkingowych i lokalizacją w jednym z najbardziej obciążonych komunikacyjnie rejonów miasta rodzi pytania o przygotowanie organizacyjne przedsięwzięcia tej skali. Tym bardziej że Miasto Stołeczne Warszawa jest partnerem wydarzenia, a Jarmark Warszawski został objęty honorowym patronatem Prezydenta m.st. Warszawy. Przy takiej skali imprezy nie wystarczy przygotować efektownych iluminacji i setek stanowisk handlowych. Równie istotne jest zapewnienie, aby wydarzenie nie zamieniało najbliższych ulic w gigantyczny parking, na którym samochody zamiast parkować, stoją w korkach.



Komunikacyjny paraliż to jednak tylko jedna strona problemu. Drugą są ceny, które w przypadku wielu produktów trudno pogodzić z ideą rodzinnego, ogólnodostępnego jarmarku bożonarodzeniowego. Na stoiskach gastronomicznych można spotkać dania z grilla kosztujące około 39–49 zł, ser raclette za około 40 zł czy grzańca i gorącą czekoladę w cenach sięgających 20–35 zł. Stawki różnią się w zależności od wystawcy i rodzaju produktu, jednak nawet traktując je jako przykładowe, trudno mówić o taniej ofercie gastronomicznej. Wystarczy prosty rachunek. Czteroosobowa rodzina, zamawiając posiłki po 40 zł oraz napoje po 20 zł, wyda łącznie 240 zł. Jeśli do tego dojdzie jeden przejazd na Karuzeli Choince, na którą bilet kosztuje 20 zł od osoby, całkowity rachunek wzrośnie do 320 zł. I to bez kupowania świątecznych prezentów, słodyczy czy korzystania z kolejnych atrakcji.



W tym kontekście reklamowany bezpłatny wstęp nabiera zupełnie innego znaczenia. Owszem, za samo wejście na teren jarmarku nie trzeba płacić. Jednak rodzinna wizyta połączona z posiłkiem i rozrywką może szybko zamienić się w wydatek liczony w kilkuset złotych. Największe kontrowersje budzi przy tym nie tylko wysokość cen, ale również relacja kosztów do oferowanej jakości. W relacjach i komentarzach dotyczących jarmarkowej gastronomii pojawiają się skargi na przeciętny smak potraw, chłodne jedzenie czy twarde pieczywo. Niektórzy odwiedzający opisują nawet sytuacje, w których nie byli w stanie dokończyć zakupionych posiłków. Są to indywidualne opinie, które nie przesądzają o jakości całej gastronomii. Pokazują jednak źródło niezadowolenia części klientów. Przy daniu kosztującym kilkadziesiąt złotych oczekiwania rosną, a świąteczna dekoracja drewnianej budki nie zastąpi dobrze przygotowanego posiłku.



Organizatorzy podkreślają, że tegoroczna oferta gastronomiczna została wzbogacona o znane warszawskie restauracje, a także nowy koncept przygotowany przez dwóch restauratorów nagrodzonych gwiazdkami Michelin. To niewątpliwie element wyróżniający imprezę, ale nie zmienia charakteru pozostałej części gastronomii, w której dominują dobrze znane jarmarkowe przekąski, grillowane mięsa, sery, słodycze i gorące napoje. I tutaj pojawia się pytanie, za co właściwie płaci klient. Czy za wyjątkowy produkt i jego jakość, czy przede wszystkim za możliwość kupienia go w drewnianym domku ustawionym pod Pałacem Kultury i Nauki, w otoczeniu kolorowych światełek?



Równie krytycznie można ocenić handlową część przedsięwzięcia. Wśród ponad 200 wystawców znajdują się sprzedawcy rękodzieła, regionalnych wyrobów i autorskich produktów. Nie brakuje jednak również asortymentu, który trudno uznać za szczególnie wyjątkowy. Powtarzalne słodycze, ozdoby, pamiątki i typowo bazarowe artykuły sprawiają, że część stoisk bardziej przypomina zwykłe punkty handlowe niż miejsca oferujące unikatowe świąteczne wyroby. Sama liczba wystawców nie świadczy przecież o jakości wydarzenia. Dwieście stoisk może oznaczać bogaty wybór, ale może też oznaczać dwieście okazji do wydawania pieniędzy. W przypadku warszawskiego jarmarku komercyjny charakter imprezy jest wyjątkowo wyraźny.






Osobną kwestią pozostaje atmosfera. Tradycyjny jarmark bożonarodzeniowy kojarzy się z kameralnością, świąteczną muzyką, zapachem wypieków, rękodziełem i spokojnymi spacerami. Tymczasem pod Pałacem Kultury i Nauki powstała rozległa przestrzeń handlowo-rozrywkowa, w której drewniane domki sąsiadują z karuzelami, głośną muzyką, intensywnymi zapachami smażonych potraw oraz kolorowymi iluminacjami. W ocenie części odwiedzających nadmiar dekoracji, komercyjnych atrakcji i elementów przygotowanych przede wszystkim z myślą o efektownych zdjęciach sprawia, że całość ociera się o kicz. W komentarzach pojawiają się również zarzuty dotyczące plastikowej estetyki i wykorzystywania grafik generowanych przez sztuczną inteligencję. Problemem jest jednak nie tylko wygląd jarmarku, ale również jego charakter. Trudno mówić o spokojnym spacerze w świątecznej atmosferze, kiedy wokół dominują kolejki, hałas, tłok i nieustanna zachęta do kolejnych zakupów.






W sobotę jarmark przyciągnął ogromną liczbę mieszkańców i turystów. Popularność wydarzenia jest niezaprzeczalna, ale liczba odwiedzających sama w sobie nie oznacza jeszcze sukcesu organizacyjnego. Przy dużym zagęszczeniu ludzi nawet poszerzone alejki nie zapewniają pełnej swobody przemieszczania się, a kolejki do gastronomii i atrakcji dodatkowo utrudniają poruszanie się po terenie imprezy. Do tego dochodzi ograniczona dostępność miejsc, w których można spokojnie usiąść i zjeść posiłek. Przy dużej frekwencji znalezienie wolnego stolika bywa problemem, co oznacza konieczność jedzenia na stojąco, często w niskiej temperaturze. Trudno uznać to za komfortowe warunki dla rodzin z małymi dziećmi czy osób starszych, szczególnie gdy za posiłek trzeba zapłacić kwotę porównywalną z cenami w lokalach gastronomicznych oferujących ogrzewane wnętrza i obsługę przy stoliku. Nie pomaga również sama lokalizacja. Otwarta przestrzeń wokół Pałacu Kultury i Nauki jest narażona na silne podmuchy wiatru, które dodatkowo potęgują odczuwanie zimna. W przypadku nowej wieży widokowej, zastępującej ubiegłoroczny diabelski młyn, oznacza to również mniej komfortowe warunki podczas korzystania z atrakcji na wysokości. Nowa karuzela nie wszystkim rekompensuje brak dużego koła widokowego, które w poprzednim sezonie było jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów całego jarmarku. Zmiana ta jest kolejnym przykładem sytuacji, w której większa liczba atrakcji nie musi oznaczać większej atrakcyjności wydarzenia dla każdego odwiedzającego.



Najbardziej wymowne jest jednak porównanie Jarmarku Warszawskiego ze zwykłym niedzielnym bazarem. Dziś, 22 listopada, na warszawskiej Woli działa Bazar Olimpia, gdzie można znaleźć szeroki wybór produktów spożywczych i gastronomicznych, a także typowo bazarowy asortyment. Według porównania przedstawionego redakcji podobne propozycje gastronomiczne, z wyłączeniem alkoholu, mogą być tam dostępne nawet za ułamek cen spotykanych na świątecznym jarmarku. Rzeczywiste różnice zależą oczywiście od konkretnego produktu i sprzedawcy, ale samo zestawienie dobrze obrazuje, jak znaczący wpływ na ceny może mieć charakter i oprawa wydarzenia. Co ciekawe, także Bazar Olimpia zmaga się z podobnymi problemami komunikacyjnymi. Dojazd i znalezienie wolnego miejsca parkingowego w niedzielę nie zawsze należą tam do łatwych. Różnica polega jednak na tym, że nikt nie próbuje przedstawiać zwykłego bazaru jako wyjątkowej, prestiżowej atrakcji świątecznej w centrum europejskiej stolicy. Na placu Defilad podobne handlowe doświadczenie otrzymuje znacznie bardziej efektowną oprawę, a wraz z nią zdecydowanie wyższe ceny. Świąteczne iluminacje, drewniane domki i karuzele stają się elementami komercyjnego przedsięwzięcia, w którym atmosfera Bożego Narodzenia często przegrywa z wszechobecną sprzedażą.



Jarmark Warszawski pozostanie otwarty do 6 stycznia 2027 roku. Zgodnie z harmonogramem działa codziennie od godziny 11 do 22, z wyjątkiem Wigilii, kiedy będzie zamknięty. W pierwszy i drugi dzień świąt Bożego Narodzenia będzie czynny od godziny 12 do 22, w sylwestra od godziny 11 do 18, a w Nowy Rok od godziny 14 do 22. Oznacza to kolejne tygodnie funkcjonowania rozbudowanej przestrzeni handlowej w samym centrum miasta, z towarzyszącymi jej ograniczeniami parkingowymi i utrudnieniami w dostępie do otoczenia Pałacu Kultury i Nauki.
Warszawa bez wątpienia zasługuje na duży, atrakcyjny jarmark bożonarodzeniowy, który może być wizytówką stolicy i miejscem spotkań mieszkańców oraz turystów. Jednak wydarzenia tej rangi nie powinno się oceniać wyłącznie przez pryzmat liczby wystawców, wielkości iluminacji i tłumów widocznych na zdjęciach promocyjnych. Równie ważne są dostępność, komfort, poziom cen, jakość oferty oraz wpływ imprezy na codzienne funkcjonowanie miasta. A właśnie w tych obszarach tegoroczna edycja już podczas pierwszego weekendu ujawniła szereg problemów.



Trudno uznać za sukces wydarzenie, podczas którego mieszkańcy godzinami stoją w korkach, rodzinna wizyta może kosztować kilkaset złotych, a świąteczny klimat coraz bardziej przypomina handlową dekorację dla zwykłego bazaru. Jarmark Warszawski miał być świąteczną wizytówką stolicy. Tymczasem jego pierwsze dni pokazują, że efektowne iluminacje i setki stoisk nie wystarczą, aby przykryć wysokie ceny, organizacyjne niedogodności i przesadną komercjalizację.
Na razie największym osiągnięciem jarmarku wydaje się nie stworzenie wyjątkowej atmosfery Bożego Narodzenia, lecz udowodnienie, że w centrum Warszawy nawet zwykła kiełbasa z grilla, gorący napój i przejażdżka na karuzeli mogą stać się kosztowną, niemal luksusową atrakcją.


