Biurowiec Intraco przy ul. Stawki 2 w Warszawie nie zostanie wpisany do rejestru zabytków. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał, że obecna forma budynku nie reprezentuje wartości historycznych, artystycznych ani naukowych, które uzasadniałyby taką ochronę. Oznacza to, że jedna z najbardziej rozpoznawalnych powojennych dominant Muranowa nie zyska ochrony konserwatorskiej, o którą wystąpili społecznicy.
Historia Intraco sięga pierwszej połowy lat 70. Wieżowiec wzniesiono w latach 1973–1975 jako siedzibę Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego „Intraco”. Zaprojektował go szwedzki architekt Peter Diebitsch, a realizację prowadziła spółka BPA Byggproduktion AB. Obiekt był jednym z pierwszych warszawskich drapaczy chmur i w chwili oddania do użytku należał do najwyższych budynków w stolicy. Miał obsługiwać zagraniczne przedstawicielstwa handlowe – według publikacji branżowych działało tam ponad 60 firm.
Pierwotne Intraco wyglądało inaczej niż dziś. Budynek miał 38 kondygnacji, a jego elewację pokrywały setki tysięcy ceramicznych płytek. Dzisiejszy zielony, przeszklony wizerunek to efekt przebudowy z końca lat 90. Wtedy usunięto ceramiczną okładzinę, zastępując ją lustrzaną ścianą kurtynową, a przy okazji dobudowano dodatkową kondygnację. Późniejsze modernizacje objęły też wnętrza i otoczenie obiektu, przez co z pierwotnej formy zachowało się niewiele.
To właśnie zakres tych zmian okazał się kluczowy w postępowaniu konserwatorskim. Procedurę wszczęto 26 stycznia 2026 roku na wniosek organizacji Obrońcy Zabytków Warszawy, a oględziny budynku przeprowadzono 19 lutego. W uzasadnieniu odmowy konserwator wskazał, że „wartościowaniu podlega obiekt w aktualnym stanie zachowania i formie”, a obecne Intraco – po modernizacji z lat 1998–2000, zmianach wnętrz z lat 2002–2004 i przekształceniach otoczenia z lat 2020–2022 – nie jest już materialnym świadectwem swojej pierwotnej epoki w stopniu uzasadniającym wpis do rejestru.
W praktyce oznacza to, że o losie budynku nie zdecyduje już ochrona zabytkowa, lecz plany właściciela. Polski Holding Nieruchomości zapowiedział wcześniej rozbiórkę obecnego wieżowca i budowę nowego INTRACO. Jak podaje spółka, nowy obiekt ma zachować wysokość 107 metrów, ale mieć 23 kondygnacje zamiast 39, a jego bryła i elewacja mają nawiązywać do obecnego budynku. Za projekt odpowiada pracownia FS&P ARCUS.
Sprawa Intraco pokazuje więc dwa równoległe porządki. Z jednej strony to budynek ważny w historii warszawskiej architektury biurowej i symbol gospodarczych ambicji PRL. Z drugiej – według konserwatora – skala przebudów była tak duża, że dzisiejszy obiekt nie zachował już cech, które pozwalałyby traktować go jako zabytek nieruchomy. Dla Warszawy oznacza to, że przy Stawkach 2 prawdopodobnie zakończy się historia znanego wieżowca z 1975 roku, a rozpocznie kolejny etap zabudowy tego miejsca.
