Warszawa przygotowuje wieloletni program zmian w swojej historycznej części. Projekt „Historyczne Centrum Warszawy” ma objąć m.in. Stare i Nowe Miasto, Mariensztat oraz Trakt Królewski. Jako pierwszy ma zmienić się Mariensztat – miasto zapowiada konkurs architektoniczny, który ma wyznaczyć kierunek przebudowy tego obszaru.
Jednym z głównych założeń jest zwiększenie ilości zieleni oraz poprawa warunków dla pieszych. Projektanci mają zająć się także Rynkiem Mariensztackim i połączeniami osiedla z Wisłą oraz położonym wyżej Starym Miastem. Osobnym zadaniem będzie natomiast uporządkowanie oświetlenia historycznego centrum.
Mariensztat ma być pierwszym etapem większego przedsięwzięcia obejmującego historyczne centrum stolicy. Planowane są również działania na Nowym Mieście i Trakcie Królewskim. Miasto chce między innymi uporządkować oświetlenie w tej części Warszawy – zmiany mają dotyczyć Starówki, Traktu Królewskiego i rejonu Łazienek Królewskich.
W ramach programu planowana jest także przebudowa dawnego kina Wars przy Rynku Nowego Miasta. Budynek ma zostać przekształcony w wielofunkcyjny obiekt kulturalny z salą mogącą pomieścić blisko 400 osób. Miasto już wcześniej prowadziło przygotowania do tej inwestycji – w dokumentach dzielnicy Śródmieście przewidziano wykonanie projektu kompleksowego remontu budynku przy Rynku Nowego Miasta 7.
Kolejnym elementem planu ma być Warsaw Welcome Centre przy Nowym Świecie 63. Ma to być miejsce przeznaczone zarówno dla turystów, jak i mieszkańców, gdzie będzie można zapoznać się z ofertą miasta i zaplanować zwiedzanie Warszawy. Na obecnym etapie nie przedstawiono jednak pełnego harmonogramu realizacji całego programu ani jego łącznego budżetu.
Zapowiadane inwestycje są powiązane z istniejącym już Parkiem Kulturowym „Historyczne Centrum Warszawy”. Został on utworzony uchwałą Rady m.st. Warszawy z 7 grudnia 2023 roku. Obszar rozciąga się na długości blisko sześciu kilometrów i obejmuje m.in. Stare Miasto, Nowe Miasto, tereny związane z Traktem Królewskim oraz zespoły pałacowo-ogrodowe położone wzdłuż skarpy wiślanej. Obowiązujące tam zasady regulują m.in. sposób umieszczania reklam, prowadzenia handlu czy organizowania ogródków gastronomicznych.
Mariensztat, od którego mają rozpocząć się zmiany, jest jednym z najbardziej charakterystycznych fragmentów centralnej Warszawy. Jego historia sięga 1762 roku, kiedy Eustachy i Maria Potoccy utworzyli w tym miejscu prywatne miasteczko – jurydykę Mariensztat. Nazwa pochodzi od niemieckiego „Marienstadt”, czyli „miasto Marii”. Dzisiejsza zabudowa osiedla jest jednak przede wszystkim efektem powojennej odbudowy stolicy.
Współczesny Mariensztat zaprojektowali Zygmunt Stępiński i Józef Sigalin. Niewysokie budynki ze spadzistymi dachami miały nawiązywać do dawnej architektury tego miejsca. Osiedle zostało oddane do użytku 22 lipca 1949 roku razem z Trasą W-Z i było pierwszym powojennym osiedlem mieszkaniowym wybudowanym w Warszawie. Teraz właśnie ten obszar ma stać się pierwszym elementem nowego programu zmian w historycznym centrum miasta.
