W Warszawie ruszyła inicjatywa pod nazwą Stołeczna Operacja Referendalna (SOR), której celem jest doprowadzenie do referendum w sprawie odwołania Rafała Trzaskowskiego oraz Rady m.st. Warszawy. Według zapowiedzi inicjatorów zbiórka podpisów ma wystartować w drugiej połowie lipca, a organizatorzy deklarują, że chcą zebrać 132 290 podpisów w ciągu 60 dni.
Akcja pojawiła się w trudnym politycznie momencie dla Trzaskowskiego. W tle są m.in. zarzuty opozycji dotyczące zarządzania Warszawą, emocje po przegranych przez niego wyborach prezydenckich w 2025 r. oraz najnowsze kontrowersje wokół Szpitala Południowego. Podczas sesji Rady Warszawy obecna była grupa mieszkańców wzywająca do referendum, a sam Trzaskowski odnosił się do sprawy szpitala i zapowiadał wyciąganie konsekwencji.
Formalnie takie referendum jest możliwe, ale trudne organizacyjnie. Ustawa o referendum lokalnym przewiduje, że wniosek mieszkańców w gminie musi poprzeć co najmniej 10 proc. uprawnionych do głosowania, a podpisy zbiera się w terminie 60 dni od powiadomienia o inicjatywie. Dodatkowo samo referendum odwoławcze musi osiągnąć odpowiednią frekwencję: w przypadku organu wybranego bezpośrednio wymagane jest co najmniej 3/5 liczby osób, które wzięły udział w wyborze odwoływanego organu.
Politycznie akcja ma dwa wymiary. Dla jej zwolenników jest sposobem rozliczenia władz Warszawy za afery, zarządzanie miastem i — jak twierdzą organizatorzy — „partyjniactwo i kumoterstwo”. Dla przeciwników to przede wszystkim próba wykorzystania osłabienia Trzaskowskiego po kampanii prezydenckiej i przeniesienia ogólnopolskiego konfliktu politycznego na poziom samorządowy. Widać też, że Trzaskowski wciąż ma silne zaplecze w Radzie Warszawy: w głosowaniu nad wotum zaufania i absolutorium większość rady opowiedziała się po jego stronie.
