Nie żyje Wiesław Myśliwski – jeden z najważniejszych polskich prozaików drugiej połowy XX i początku XXI wieku, dwukrotny laureat Literackiej Nagrody Nike. Pisarz zmarł 30 marca 2026 roku w wieku 94 lat.
Wiesław Myśliwski urodził się 25 marca 1932 roku w Dwikozach pod Sandomierzem. Był prozaikiem, dramaturgiem, scenarzystą i redaktorem, a jego twórczość przez dekady zajmowała wyjątkowe miejsce w polskiej literaturze. Culture.pl podkreśla, że choć często zaliczano go do nurtu chłopskiego, jego utwory zdecydowanie wykraczały poza tę etykietę, stając się opowieścią o pamięci, losie, przemijaniu i ludzkiej egzystencji.
Jego życiorys był ściśle związany z doświadczeniem polskiej prowincji i kultury chłopskiej. Ojciec pisarza, Julian, był oficerem Wojska Polskiego i po demobilizacji pracował jako urzędnik, a matka Marianna była związana z ruchem ludowym i środowiskiem Uniwersytetu Ludowego w Szycach. Po wojnie Myśliwski uczył się w Sandomierzu, maturę zdał w 1951 roku, a następnie studiował filologię polską na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, który ukończył w 1956 roku.
Zanim stał się jednym z najważniejszych współczesnych pisarzy, pracował w Ludowej Spółdzielni Wydawniczej w Warszawie. Był też redaktorem naczelnym kwartalnika „Regiony” i dwutygodnika „Sycyna”, a przez lata uczestniczył w życiu instytucji kulturalnych. Od 1997 roku przewodniczył jury Ogólnopolskiej Nagrody im. Aleksandra Patkowskiego w Sandomierzu.
Jako prozaik debiutował powieścią „Nagi sad” z 1967 roku, która przyniosła mu rozgłos. Później opublikował między innymi „Pałac”, „Kamień na kamieniu”, „Widnokrąg”, „Traktat o łuskaniu fasoli”, „Ostatnie rozdanie” i „Ucho Igielne”. Culture.pl przypomina także jego dramaty, w tym „Złodzieja”, „Klucznika”, „Drzewo” i „Requiem dla gospodyni”.
Największe uznanie przyniosły mu „Widnokrąg” i „Traktat o łuskaniu fasoli” – obie książki zostały uhonorowane Literacką Nagrodą Nike, odpowiednio w 1997 i 2007 roku. Myśliwski należał do bardzo wąskiego grona pisarzy, którzy zdobyli to wyróżnienie dwukrotnie. Otrzymał też wiele innych nagród, w tym Nagrodę Literacką Gdynia, Nagrodę im. Władysława Stanisława Reymonta, odznaczenie Gloria Artis oraz doktoraty honoris causa kilku uczelni.
Twórczość Myśliwskiego była rozpoznawalna dzięki szczególnej pracy na języku i konsekwentnemu powracaniu do świata, który znikał na oczach kolejnych pokoleń. PAP przypominała przy okazji jego 94. urodzin, że premiera każdej nowej książki była dużym wydarzeniem, a jego bohaterami najczęściej byli mieszkańcy prowincji i polscy chłopi uwikłani w wielkie przemiany historyczne. Sam pisarz wielokrotnie mówił, że interesuje go nie folklor, lecz uniwersalny wymiar kultury chłopskiej i zapisane w niej doświadczenie człowieka.
W dorobku Wiesława Myśliwskiego znalazły się zaledwie pojedyncze, rozłożone na dekady powieści, ale każda z nich miała ciężar osobnego literackiego wydarzenia. To właśnie ta rzadkość publikacji, połączona z ogromną dbałością o język, sprawiła, że został zapamiętany jako autor osobny, konsekwentny i wymykający się modom. W ostatnich latach pozostawał jedną z najważniejszych postaci polskiej literatury współczesnej.
