Czy odejdziemy od dotychczas używanej mapy świata? ONZ przyjmuje przełomową rezolucję

Interwencje

Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przegłosowało w piątek, 4 września 2026 roku, rezolucję promującą odrzucenie powszechnie używanej siatki Merkatora na rzecz wiernopowierzchniowych odwzorowań kartograficznych (takich jak projekcja Galla-Petersa czy opracowana w 2018 roku Equal Earth). Inicjatywa wysunięta przez Togo i poparta przez Unię Afrykańską zyskała przytłaczające poparcie społeczności międzynarodowej – za uchwałą zagłosowało 164 członków ONZ, natomiast jedyny głos sprzeciwu oddały Stany Zjednoczone. Od głosu wstrzymało się sześć państw: Estonia, Gruzja, Litwa, Mołdawia, Serbia oraz Ukraina.

Stosowana powszechnie od 1569 roku siatka autorstwa Gerarda Merkatora została stworzona na potrzeby nawigacji morskiej i znacząco zniekształca proporcje lądów – im bliżej biegunów znajduje się dany obszar, tym wydaje się większy, podczas gdy terytoria w rejonie równika ulegają drastycznemu optycznemu pomniejszeniu. W efekcie na tradycyjnych mapach Grenlandia (2,16 mln km²) sprawia wrażenie obszaru dorównującego Afryce (30,37 mln km²), choć w rzeczywistości jest od niej aż 14 razy mniejsza. Inicjatorzy rezolucji zwracali uwagę, że na terytorium kontynentu afrykańskiego bez trudu zmieściłyby się obszary USA, Chin, Indii, Japonii, Meksyku oraz znacznej części Europy.

Mapa przedstawiająca Grenlandię nałożoną na Afrykę
Mapa przedstawiająca Grenlandię nałożoną na Afrykę, fot. Screenshot TheTrueSize

Afrykańscy dyplomaci podkreślają, że rezygnacja z Merkatora to nie tylko kwestia techniczna, ale krok w stronę walki z trwającą od niemal pięciu wieków dezinformacją kartograficzną, która utrwala eurocentryczne spojrzenie na świat, marginalizując potencjał gospodarczy Globalnego Południa. Choć rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ nie posiadają bezpośredniej mocy wykonawczej i nie zakazują prawnie używania starych map, stanowią wiążącą wytyczną dla reformy programów nauczania, systemów edukacyjnych oraz platform cyfrowych.

Mapa Europy z zaznaczonym na czerwono obszarem obejmującym Niemcy, Polskę, Czechy, Austrię, Holandię oraz części Skandynawii.
Demokratyczna Republika Konga nałożona na Europę, fot. Screenshot TheTrueSize

Delegacja Stanów Zjednoczonych uzasadniła swój sprzeciw twierdzeniem, iż rezolucja promuje określony „program polityczny” i odciąga uwagę ONZ od kluczowych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa międzynarodowego. Mimo to rząd Togo zapowiedział na I kwartał 2027 roku organizację – we współpracy z UNESCO i globalnymi koncernami technologicznymi – szczytu mającego wypracować harmonogram wdrażania nowych, wiernopowierzchniowych map w powszechnym obiegu cyfrowym i edukacyjnym.

Zobacz wideo

Podobne artykuły