Od 3 września 2026 r. zaczęły być stosowane długo zapowiadane przepisy dotyczące okresu próbnego dla nowych kierowców. Regulacje te są kolejnym etapem wdrażania nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami oraz Prawa o ruchu drogowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1676).
Choć większość zapisów ustawy weszła w życie po zasadniczym 3-miesięcznym vacatio legis już 3 marca 2026 r., stosowanie przepisów rozdziału 14, dotyczących okresu próbnego, zostało celowo odroczone o kolejne sześć miesięcy. Nowe zasady mają zastosowanie do osób, które od 3 września 2026 r. zostaną objęte okresem próbnym w związku z uzyskaniem po raz pierwszy prawa jazdy kategorii B..
Warto przypomnieć, że funkcjonująca już od 3 marca 2026 r. regulacja umożliwia ubieganie się o prawo jazdy kategorii B osobom, które ukończyły 17 lat (za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów prawnych). Do momentu osiągnięcia pełnoletności 17-letni kierowca może prowadzić samochód wyłącznie na terytorium Polski. Ponadto przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania uprawnień (jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat) musi podróżować w obecności doświadczonego pasażera-opiekuna. Osoba ta musi spełniać konkretne wymogi: mieć ukończone co najmniej 25 lat, posiadać prawo jazdy kat. B nieprzerwanie od przynajmniej 5 lat, znajdować się w stanie trzeźwości oraz nie posiadać orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów obecnie ani w ciągu ostatnich 5 lat. Osoby poniżej 18. roku życia obowiązuje również zakaz przewożenia niepełnoletnich pasażerów bez obecności wskazanego opiekuna oraz zakaz wykonywania transportu drogowego rzeczy i osób (np. praca w charakterze taksówkarza czy w ramach przewozu okazjonalnego).
Nowo wdrożony okres próbny trwa 2 lata dla osób, które uzyskały prawo jazdy po ukończeniu 18 lat, oraz 3 lata dla osób, które zdobyły uprawnienia w wieku 17 lat (nie dłużej jednak niż do ukończenia 20. roku życia). W tym czasie kierowców obowiązuje bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdu przy stężeniu przekraczającym 0,0‰ alkoholu we krwi, 0,0 mg/dm³ w wydychanym powietrzu lub 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu. Wbrew pojawiającym się w mediach informacjom, nowelizacja z 2025 r. nie wprowadza osobnych, obniżonych limitów prędkości dla osób w okresie próbnym — obowiązują ich standardowe przepisy ruchu drogowego.
Przepisy precyzyjnie określają również zasady dyscyplinowania młodych kierowców. Przekroczenie limitu 12 punktów karnych w okresie próbnym nakłada na kierowcę obowiązek odbycia praktycznego szkolenia z zagrożeń w ruchu drogowym w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy (ODTJ). Czas na ukończenie kursu wynosi co do zasady 12 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie 12 punktów (a jeśli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie po upływie 9 miesięcy od naruszenia — 3 miesiące od dnia jego uprawomocnienia). Niewykonanie tego obowiązku w terminie skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy. Wysokość opłaty za szkolenie określa rozporządzenie wykonawcze ministra.
Z kolei popełnienie w okresie próbnym dwóch określonych w ustawie wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzonych prawomocnymi rozstrzygnięciami, oznacza wydanie przez starostę decyzji o przedłużeniu okresu próbnego (lub nałożeniu dwuletniego uzupełniającego okresu próbnego, jeśli rozstrzygnięcie zapadnie po jego zakończeniu). Najsurowsza sankcja czeka kierowców w pierwszym roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy — przekroczenie w tym czasie 20 punktów karnych skutkuje bezwzględnym cofnięciem uprawnień przez starostę.
Ostatnia ze zmian dotyczy wszystkich kierowców bez wyjątku, niezależnie od ich stażu za kółkiem. Prowadzenie pojazdu w okresie obowiązywania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy – wydanej m.in. w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w przypadkach określonych ustawą – skutkuje cofnięciem uprawnień na okres 5 lat od dnia stwierdzenia tego zdarzenia. Po upływie tego okresu ponowne odzyskanie prawa jazdy wymaga spełnienia wszystkich wymagań stawianych osobom ubiegającym się o uprawnienia po raz pierwszy, w tym ponownego ukończenia kursu i zdania egzaminu państwowego.
